Op deze pagina vind je ervaringen en persoonlijke informatie over onderwerpen waar je als HSP of als ouder van een hooggevoelig kind mee te maken kunt krijgen. Denk aan HSP & school, HSP & feestjes, HSP & faalangst, HSP & sport(wedstrijden) etc. Het gaat om situaties waar wij zelf mee te maken kregen en hoe wij hier als gezin mee omgaan. Het is dus niet gestoeld op enige bewezen theorie of coachingsmethode, het zijn de lessen die wij zelf hebben geleerd en waarmee we jou hopelijk ook op weg kunnen helpen.
Heb jij zelf een onderwerp dat we kunnen toevoegen? Laat het ons weten!
Eerste schooldag
De eerste schooldag is voor elk kind een spannende dag maar voor een hooggevoelig kind waarschijnlijk net een beetje spannender. Het is een sprong in het diepe waarbij de bodem nog niet in zicht is. Onbekende kinderen, een nieuwe omgeving, een ander ritme en nieuwe regels. En dan hebben we het nog niet eens over de onderlinge verhoudingen, de groepsdynamiek en de drukte gehad. Ontelbare prikkels die allemaal ongefilterd binnenkomen. Het is niet zomaar wat en houd er rekening mee dat jouw kind thuis de ruimte nodig heeft om te ontladen en te ontspannen.
Bij onze zoon vond de kleuterjuf dat het allemaal te langzaam ging. Hij paste zich niet snel genoeg aan en keek te lang de kat uit de boom. Toen wisten we nog niets van HSP en namen we haar zorgen over, je wilt tenslotte het beste voor je kind. Met als gevolg dat we gingen pushen en vonden dat hij zich inderdaad sneller moest aanpassen. Uiteraard werkte dat averechts en duurde het daardoor misschien nog wel langer voor hij zichzelf veilig voelde in de klas.
Veiligheid en geborgenheid, dat is wat voor een HSP in onze beleving nog belangrijker is dan bij andere kinderen. Als je een kind zo’n omgeving kunt bieden dan bloeit hij op en beweegt zich een stuk lichter en makkelijker door de schooljaren.
Gymles
De paniek sloeg Morris om het hart toen hij de eerste keer gymles had. Uit- en aankleden, gymschoenen aan en daarna zijn gewone schoenen weer aan… maar hij kon geen veters strikken en wat nou als het allemaal veel te lang zou duren en iedereen op hem moest wachten? Je denkt misschien “och maak je niet druk” maar dat was in Morris’ geval tegen dovemansoren. De paniek was daar, als een geest uit de fles en het enige dat wij konden doen was oplossingen bedenken. Samen bedachten we oplossingen zoals gymmen in je t-shirt in plaats van in je hemd en voor in de klas dan over je t-shirt een vest. Geen gedoe met iets dat je over je hoofd moet aantrekken en door de haast het ook nog eens achterstevoren of binnenstebuiten dragen. Praktische oplossingen zorgen voor rust in het hoofd en als dit soort dingen zorgen voor een fijne, ontspannen schooldag dan is het de moeite waard om er eens samen voor te gaan zitten. Wat helpt jou om een fijne schooldag te hebben?
Plek in de klas
De plek in de klas is voor veel kinderen belangrijk en dus ook voor een hooggevoelig kind. Vooraan is bijvoorbeeld fijn maar kan ook heel vervelend zijn omdat er altijd van alles achter je gebeurt. Je voelt dat er iets is, maar kunt het niet observeren. Wat als er plotseling iets gebeurt, dan ben je daar minder op voorbereid dan wanneer het voor je ogen gebeurt. Ook kan een plek aan het gangpad niet fijn zijn als je vooraan zit. Iedereen loopt constant langs je en soms is er een opstopping naast jouw plek.
Allemaal dingen die kunnen zorgen voor onrust. Als de groep rustig is en er niet veel onderlinge spanningen zijn, dan hoeft de plek in de klas geen rol te spelen. Is het een onrustige groep dan heeft de leerkracht zijn/haar handen vol aan het in toom houden van kinderen en het blussen van brandjes. Een stil maar hooggevoelig kind lijkt dan geen aandacht nodig te hebben, maar het tegendeel is waar. Al die onrust wordt geabsorbeerd, gedachten draaien overuren en het kind is overal mee bezig, behalve met de les.
Eenvoudige oplossingen zoals een rustige plek in de klas, helpen het kind maar ook de leerkracht. Dan hoef je als leerkracht dat stille kind inderdaad minder aandacht te geven. Scheelt weer en is voor iedereen een win win!
Kennismaking met leerkracht
De laatste jaren plannen wij aan het begin van ieder schooljaar zelf een gesprek met de leerkracht in. Op deze manier kunnen we Morris zelf introduceren en heeft de leerkracht, naast de overdracht van zijn/haar voorganger, meteen een goed beeld van hem. Dat is voor beide partijen prettig, want zo zit je snel op dezelfde golflengte. Bovendien voorkomt het misverstanden én kunnen we als ouders handige tips en oplossingen meegeven. Een goed begin van het schooljaar waar iedereen baat bij heeft.
Vakantieblues
Misschien herken je het wel bij je eigen kind of bij jezelf: verdriet en somberheid aan het einde van de vakantie. Thuis noemen we het de vakantieblues, heimwee naar de vakantie. Dit gaat gelukkig ook snel weer voorbij, maar we houden altijd rekening met een onrustige nacht en nemen bewust afscheid van de vakantie met hoogtepunten en herinneringen. Op deze manieren leren we Morris dat alles voorbij gaat, maar dat je kunt proberen om vooral positief terug te kijken op die mooie periode.
En na de eerste schooldag is de blues als sneeuw voor de zon verdwenen.
Stress voor schooltoetsen
De kans om te falen, fouten te maken of dat je hoofd opeens vol zit met van alles wat niets met de toets te maken heeft. Alleen de gedachte aan deze negatieve kansen kan al stress geven met als gevolg dat alles wat je niet wilde, toch gebeurt. Wij proberen het probleem thuis af te pellen en elke schil waar een obstakel wordt genoemd, rustig te bespreken en door te vragen. Waarom denk je dat dat kan gebeuren, wat zou een oplossing kunnen zijn en hoe groot is de kans dat dit echt gebeurd?
Ook goed om over te praten: je gedachten houden je voor de gek. Dat is bij ons thuis iets wat we veel benoemen, maar helaas nooit helemaal beklijft want die gedachten zijn heel erg krachtig. Wel het proberen waard!
Leren fietsen
Als de dag van gisteren herinner ik me elke fase van de loopfiets via de fiets met zijwieltjes naar de fiets zonder hulpstukken. Zoals zoveel ouders bedachten we dat een loopfiets onze zoon echt zou helpen om de stap naar de gewone fiets te vereenvoudigen. Hoe leuk we die fiets ook probeerden te verkopen, geen haar op zijn hoofd die eraan dacht op de fiets te stappen. Ik kan dit niet, ik ben bang, ik zal wel vallen. Deze negatieve gedachtengang zorgde er voor dat de loopfiets werkeloos achterbleef.
Ook de fases daarna hadden dezelfde ingrediënten: ik kan dit niet, dit gaat me nooit lukken. Het fenomeen hooggevoeligheid was ons toen nog niet bekend dus pushte ik vaak. Te vaak en te hard, ook al was het met alle goede bedoelingen maar het werkte averechts. Toen we de druk eenmaal loslieten en bedachten dat er vanzelf een dag zou komen waarop hij op de fiets zou stappen, pas toen begon hij de zelfverzekerdheid te voelen en ging het fietsen uiteindelijk vanzelf.
Weg naar zelfstandigheid
Waar het ene vriendje vorig schooljaar al kilometers zelfstandig op de fiets aflegde, was er hier thuis geen hang naar zelfstandigheid te bespeuren. We spraken er weleens over in de trant van “zou je dit al durven”, maar besloten na een aantal wijze lessen om dit niet te forceren. Want net als het fietsen zou ook de zelfstandigheid vanzelf komen en dus prezen we elke kleine stap en probeerden we hem af en toe aan te moedigen tot nog een stapje erbij.
Het werkte en inmiddels mogen we niet meer meefietsen en wordt er beledigd gereageerd als ik wel een keer bij het schoolplein sta. Voor zoonlief een enorme mooie reis naar zelfstandigheid waar hij trots op kan zijn en voor mij? Een wijze les en het bewijs dat geduld en dit soort dingen op z’n beloop laten, loont. Ik heb regelmatig mijn tong eraf moeten bijten, omdat ik toch wilde forceren, maar het bewijs is geleverd. Sommige dingen werken echt alleen maar in je eigen tempo.
Speelafspraken
Toen Morris voor het eerst naar school ging, had ik allerlei voorstellingen (en verwachtingen) over van alles. Zo zag ik om me heen kinderen blij naar hun ouders sprinten om een speelafspraak te regelen en was steevast de vraag: bij jou of bij mij? Bij ons verliep dat allemaal wat anders. De eerste speelafspraak duurde een paar maanden en de vraag: bij jou of bij mij werd bij ons altijd steevast beantwoord met ‘bij mij’. Het duurde echt wel even voor de rust en het vertrouwen er was om bij andere kinderen te spelen. En nog altijd is het liever bij ons dan bij een ander. Je weet tenslotte nooit wat je bij een ander aantreft. Een onverwacht springerig huisdier bijvoorbeeld. Dan voelt het een stuk fijner om thuis in de vertrouwde omgeving te spelen.
Wel hadden we een paar ouders die hem goed begrepen en hem echt op zijn gemak konden stellen. Ontzettend fijn om zulke mensen om je heen te hebben, niet alleen voor ons maar ook voor Morris. Bij deze mensen loopt hij nog steeds de deur plat, of in ieder geval gaat hij daar naar toe zonder beren op de weg te zien!
Ruzie
Kinderruzie, het hoort erbij en het fijne is dat het net zo snel weer verdwijnt als dat het gekomen is. Behalve misschien voor een hooggevoelig kind, want die gaat een conflict liever uit de weg of kan juist nog heel lang met die ruzie in zijn maag blijven zitten. De kans op ruzie vermijden, kun je even proberen maar houd je natuurlijk niet lang vol. Dus proberen we altijd uit te leggen dat ruzie niet erg is en erbij hoort. Het maakt je niet een mindere vriend of minder leuk.
In theorie klinkt dat heel goed, maar in de praktijk lijkt het soms of ieder conflict juist een littekentje veroorzaakt in plaats van dat het eelt op de ziel brengt. Daarom proberen we toch de tijd te nemen om zo’n conflict thuis na te bespreken en hem handvatten te geven voor een volgende keer. Neem van een conflictmijdend persoon als ik aan, dat het uit de weg gaan je later bar weinig oplevert, dus moeten we er toch dwars doorheen.
Druk, te druk
Dit weekend nog liep een verjaardagsfeestje niet helemaal zoals gepland. In een (te) klein Amsterdams appartement is het al snel te druk en kan alleen de gedachten aan overprikkeling al reden zijn om overprikkeld te raken. Je wilt het vaak doen zoals het bijna overal gaat, een gewoon verjaardagsfeest met volwassenen en kinderen maar ondertussen is er een stemmetje in je achterhoofd die constant de vraag stelt: is dit wel verstandig? En ook nu bleek, dat we dit anders hadden moeten aanpakken want de jarige job zat in onze slaapkamer de prikkels te vermijden en de andere kinderen kregen van hun ouders te horen dat ze zich rustiger moesten gedragen. Da’s dus precies wat je niet wilde toen je nadacht over een feestje.
Ons besluit na dit weekend? Wij vieren vanaf nu verjaardagen alleen nog maar buiten, waar alle kinderen hun gang kunnen gaan, waar je rust kunt opzoeken maar ook de drukte in kunt gaan. Zodat iedereen zichzelf kan zijn, want dat is uiteindelijk het belangrijkste. Weer wat geleerd.
Spannende activiteiten
Er zijn weleens feestjes waar de activiteit niet bij je past en niet alle kinderen zijn even grote waaghalzen. Dat hoeft ook niet en zolang jouw kind er oké mee is, kun je besluiten om het feestje aan je voorbij te laten gaan of aan de ouders uit te leggen dat het te spannend is. Bijvoorbeeld een klimbos, wat een geweldig avontuur is maar waarbij een HSP ook heel veel gevaren ziet. Forceren heeft geen zin want dan worden de zorgen niet minder en neemt de druk om het toch te doen, alleen maar toe. Als jouw kind wel mee wil maar liever met beide benen op de grond staat, dan is dat ook goed. Neem even contact op met de ouders en leg de situatie voor. Onze zoon heeft vaak net zoveel lol op de grond dan in een metershoge boom. Iedereen blij!
Slaapfeest
Het lijkt zo leuk en voor kinderen is het iets geweldigs: een slaapfeest. Met al je vrienden bij elkaar, spelen tot je niet meer kan en keten tot diep in de nacht. Maar wat als je overprikkeld bent en wilt slapen terwijl de rest doorgaat? Dat gevoel herken ik zo goed van toen ik nog kind was. Het is een gevoel van eenzaamheid, alleen op de wereld want niemand trekt zich iets aan van jouw overprikkeldheid. En terecht, want jouw probleem hoeft de sfeer in de groep niet te overschaduwen. Maar wat doe je dan? Ik heb eerlijk gezegd het antwoord nog niet. Binnenkort gaat Morris op kamp en zal hij hier ongetwijfeld tegenaan lopen. We proberen hem nu op zijn hart te drukken dat hij vooral plezier moet maken en zich kan terug trekken als het genoeg is, maar of dat echt helpt. We gaan het zien en zodra we de sleutel hebben (of de nieuwe ervaring) dan deel ik ‘m hier!
Wedstrijden
Ooit gaf de kleuterjuf ons de tip om als eerste sport te kiezen voor atletiek. Laagdrempelig, goede sfeer, veel diversiteit in de trainingen en niet direct de verplichting om aan wedstrijden mee te doen. Het bleek een goede keuze want het de trainingen waren inderdaad heel fijn en een goede kennismaking met de wereld van sport. Na een tijdje was het tijd voor de eerste wedstrijd, een veldloop hartje winter. Een heerlijke setting in het bos en er lag sneeuw dus een eerste wedstrijd om nooit te vergeten. Wat we echter nooit hadden kunnen bedenken was dat het startpistool alle plezier uit de wedstrijd schoot. De angst wanneer het schot zou vallen was groter dan het meedoen aan de wedstrijd, bleek vlak voor de start. Ik zie het beeld nog voor me, een kind aan de start met z’n vingers in zijn oren. Later toen er andere wedstrijden kwamen en het startblok in beeld kwam, werd het natuurlijk ingewikkeld want je vingers kon je niet meer in je oren steken. Dus was de lol er snel van af.
Tegenwoordig wordt er fanatiek getennist. Een sport zonder startschot, zonder scheidsrechtersfluit en ook geen lichamelijk contact. Heerlijk voor een HSP’er. Alhoewel…. De frustratie vaak hoogtij viert en er niemand een grotere tegenstander is dan hijzelf.
Teamsport of niet?
Je zult maar tijdens een voetbalwedstrijd een schot voor open doel missen of tijdens hockey een te makkelijke bal doorlaten. Deze groepsdruk of in ieder geval de kans op groepsdruk en daarmee de kans op grotere faalangst, heeft ons er altijd van weerhouden om een teamsport voor te stellen. Tot op heden was dat een juiste keuze. Bovendien kan een contactsport ook nog wel eens flinke impact maken waardoor je helemaal uit je spel raakt.
Goed voor het leren samenwerken, voor het groepsgevoel en van een keer falen word je hard, zullen sommigen zeggen. Ach ook dat kun je op andere manieren leren en kan prima zonder teamsport te beoefenen.
Eerste hulp bij HSP | kids 